Kitap Yazarı: Julian Young
Çeviri: Bülent O Doğan
Yayınevi: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Yayınevi: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Kitap Sayfa Sayısı: 933
Basım Tarihi: 2010
Nietzsche'nin kitaplığımdaki yeri farklıdır. Bana göre; bu filozofun düşünceleri ve kitapları bir şekilde kılıf değiştirip bulunduğu zaman dilimine uyum sağlıyor. Bende kitapların bu özelliğinden yararlanarak dönem dönem hepsini tekrar okurum. Fakat yakın zamanda okuduğum biyografisi ile sanki yapbozun farkında olmadığım eksik bir parçası tamamlandı. Keşke eserlerini okumadan önce biyografisi ile başlasaydım diye kendi kendime hayıflandım. Bu sebeple eğer ki eserlerini daha önce okumadıysanız, sizlere tavsiyem mutlaka öncelikle biyografiyi okumanızdır.
Biyografiyi okurken sanki Nietzsche'nin yanında olduğunuz izlenimine kapılıyorsunuz. Öyle ki yaşadığı duygusal travmalara, platonik aşklara, hastalıklara ve daha nice olaya onun arkadaşıymışsınız gibi birebir şahit oluyorsunuz. Yaşadığı her olay sonrasında ise, ortaya çıkan eserlerdeki etkiyi daha iyi kavrayabiliyorsunuz. Hangi kitabın, hangi olaydan sonra nasıl bir psikoloji ile yazıldığını bilmekse insana inanılmaz bir idrak yeteneği kazandırıyor. Nietzsche kitabı ile ilgili yorumları özet olarak toparlamak gerekirse olumlu / olumsuz notlar, akılda kalanlar ve alıntılar olarak dörde ayırabilirim.
Olumlu Notlar:
1) Nietzsche'nin bugünkü ününe ulaşması elbette ki tesadüf değildi. İşin mutfağında durmadan çalışan bir adamın profili yatmaktaydı. Kitap bu yönden ilgili noktaları çok başarılı bir şekilde öne çıkarabilmiş.
2) Nietzsche kimileri tarafından dengesiz ya da akıl hastası olarak nitelendirilse de aslında ciddi sağlık problemleri ile baş etmeye çalışıyordu. Kitapta ilgili bu bölümleri okuduğunuzda verdiği mücadelenin çok da kolay olmadığını anlıyorsunuz.
3) Nietzsche çağının çok ötesinde olsa da zamanının köhne düşünceleri yüzünden devamlı kendini savunmak zorunda bırakılmıştır. Bu sebeple özel yaşantısında da çoğu zaman hakkında yanlış dedikodular çıkarılmıştı. Kitabın bu söylentileri cevaplaması ile belki Nietzsche'nin ruhu bir nebze de olsa huzura kavuşmuştur diye düşünüyorum.
4) Bülent O Doğan'ın mükemmel çevirisi ile ne kadar çok terim yer alsa da kitap su gibi akıp gidiyor.
Olumsuz Notlar:
1) Kitaptaki bazı bölümlerde kopuşlar yaşayabilirsiniz. Özellikle Nietzsche'nin hayatında dönüm noktası olan bazı isimleri hiç tanımıyorsanız. Örneğin: Arthur Schopenhauer, Wagner vb.
2) Kitapta ara bir sayfada filozofun yaşamına dair toplu resimler bulunmaktadır. Bu resimlerin ayrı bir yerde değil de ilgili her bölümün kendi içinde olmasını yeğlerdim. Kitap içinde ileri geri gitmek zaman zaman odak noktasının dağılmasına sebep oluyor.
Akılda Kalanlar:
1) "Da Capo!" ( Bir daha! Bir daha! Tekrar en baştan!)
2) "Tanrı Öldü"
3) "Güç İstenci"
4) "Üstinsan"
5) "Bengidönüş"
6) "Amor Fati" (Kaderini Sev)
Alıntılar:
* "Nietzsche'ye göre, ruh sağlığı gayet yerinde olan bir insan geriye bakıp bütün hayatını gözden geçirdikten sonra çoşkuyla ayağa kalkıp "oyunun ve performansın tamamına" "Da Copa! - Bir daha! Bir daha! Tekrar en baştan!-" diye haykırabilmeliydi."
* "Dostunda en büyük düşmanını bulmalısın"
* "Hayatının "kahramanının" kim olacağına karar vermek için kendini tüm olaylardan uzaklaştırmalı "kendini sahneye koyma" sanatını öğrenmeli, kendi hayat hikayesine karar vermelidir."
* "İnsan anlatmaya karar verdiği hayattan, olmaya karar verdiği kişiden hoşlanmalıdır."
* "İnsan özgürlüğün tadına varmak için kısıtlanmayı yaşamış olmalıdır."
* "Hiçbir şey her şey demektir. Güçlenmek istiyorsan, önce köklerini hiçliğin derinlerine gömmeli ve en yalnız yalnızlığında yüz yüze gelmeyi öğrenmelisin."
* "Eskilerin de bildiği gibi, “Homo homini lupus”, “insan insanın kurdudur”."
* "İnsan köleler istiyorsa onları efendi gibi eğitmek aptalcadır."
* "Tüm iyi şeyler bir zamanlar kötü şeylerdi."
* "Kişi yaşama ilişkin nedenine sahipse, bunun nasıl olduğuyla pek de ilgilenmez."
